خانه » کیست بارتولن چیست و چگونه درمان می شود؟
مدت زمان مطالعه ۷ دقیقه

کیست بارتولن چیست و چگونه درمان می شود؟

کیست بارتولن (Bartholin’s cyst) یکی از بیماری های زنان است که در دستگاه تناسلی زنان ایجاد می شود. ابتلا به این کیست نه تنها در زنان، بلکه در دختران جوان نیز شایع است. اما بسیاری بانوان و دختران با این سوال مواجه می شوند که آیا کیست بارتولن خطرناک است؟ غدد بارتولن کجاست و چه وظیفه ای دارد؟ آیا درمان خانگی کیست بارتولن نتیجه بخش است؟ به منظور آشنایی بیشتر با علل، علائم، راه های درمان این بیماری تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

غدد بارتولن چیست و چه وظایفی دارند؟

غدد بارتولن در هر طرف دهانه واژن در ابعاد کوچک قرار دارد. به طورکلی این دو غده مایعی را ترشح می کنند که به روان شدن و رطوبت واژن در حین نزدیکی کمک می کند. این غدد بعد از قاعدگی فعال می شوند و غیر قابل لمس هستند. هر غده بیضی شکل است و به طور متوسط ​​۰.۵ سانتی متر اندازه دارد. یک مجرای وابران به طول دو سانتی متر، هر غده را به قسمت خلفی دهانه واژن (بین پرده بکارت و لابیا مینور) متصل می کند و از طریق همین مجراها که به آن ها کانال بارتولن نیز گفته می شود، مایع به بیرون تخلیه می گردد.

کیست بارتولن

کیست بارتولن چگونه ایجاد می شود؟

همان طور که اشاره شد، دو غده بارتولن به منظور مرطوب کردن محیط دهانه واژن، مایعی را از خود ترشح می کنند. گاهی اوقات دهانه این غدد مسدود شده و باعث برگشت مایع به داخل غده می شود. در چنین شرایطی در مسیر لوله ها کیست هایی تشکیل می شود که به آن ها کیست بارتولن می گویند. کیست‌های بارتولین مانند برجستگی های گرد زیر پوست روی لب های واژن (لابیا) به وجود می آیند. در صورتی که مایع درون کیست عفونی شود، ممکن است عفونت یا چرک توسط بافت ملتهب احاطه شده که به این نوع از کیست ها آبسه بارتولن گفته می شود. شایان ذکر است که کیست بارتولن یا آبسه معمولا فقط در یک طرف دهانه واژن به وجود می آید.

علل بروز کیست بارتولن چیست؟

 کارشناسان بر این باورند که علت کیست بارتولن تجمع مایع ترشح شده از غده و عدم تخلیه آن است. عدم رعایت بهداشت فردی و عفونت های دستگاه تناسلی از مهمترین دلایل ایجاد این کیست ها به شمار می رود. برخی از علل ایجاد کیست بارتولین عبارتند از:

  • آسیب، تحریک یا رشد اضافی پوست در ناحیه فرج واژن
  • کلامیدیا، سوزاک یا سایر عفونت های مقاربتی
  • عفونت های باکتریایی مانند اشریشیا (E. coli)

چه کسانی مستعد ابتلا به کیست بارتولین هستند؟

همان طور که در بالا اشاره شد، این کیست ها ممکن است در اثر عفونت های مقاربتی مانند کلامیدیا و سوزاک ایجاد شوند. بنابراین زنانی که اغلب در معرض این عفونت ها قرار دارند، مستعد ابتلا به این بیماری هستند. به طور کلی، ابتلا به کیست بارتولین در حدود ۲ درصد از زنان در دوره ای از زندگی رخ می دهد. لازم به ذکر است که این عارضه در زنان در سنین باروری بیشتر دیده می شود و احتمال ایجاد کیست بارتولین پس از یائسگی کاهش می یابد.

علائم کیست بارتولن چیست؟

 اگر کیست بارتولن کوچک و غیر عفونی باشد، معمولا بدون علائم است و شخص متوجه آن نخواهد شد. در حالی که اگر کیست رشد کند، ممکن است توده ای را در نزدیکی دهانه واژن خود احساس کنید. اگرچه این کیست معمولاً بدون درد است، اما می تواند حساس باشد. عفونت کامل کیست بارتولن می تواند در عرض چند روز رخ دهد. در صورت عفونی شدن کیست ها موارد زیر را تجربه کنید:

  • یک توده حساس و دردناک در نزدیکی دهانه واژن
  • ناراحتی و درد در هنگام راه رفتن، نشستن یا هنگام گذاشتن تامپون
  • قرمزی و التهاب مدخل واژن
  • درد هنگام مقاربت
  • تب یا لرز

کیست بارتولن شامل عفونت، مخاط، باکتری، خون یا مایعات دیگری می شود. این ترشحات می تواند غلیظ بوده و رنگ آن از زرد روشن تا قهوه ای یا قرمز متغیر باشد. کیست‌ های بارتولن عفونی می‌توانند بوی نامطبوعی در هنگام پاره شدن داشته باشند. تمیز نگه داشتن ناحیه واژینال و رعایت بهداشت مناسب در ناحیه آسیب دیده بسیار مهم است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

 اگر یک توده دردناک در نزدیکی دهانه واژن خود دارید که پس از دو یا سه روز خودمراقبتی و درمان های خانگی بهبود نمی یابد حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید. اگر احساس درد شدید دارید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

 همچنین اگر یک توده جدید در نزدیکی دهانه واژن خود احساس کردید و سن شما بیش از ۴۰ سال است، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید. اگرچه بروز چنین پدیده ای نادر است، اما ممکن است نشانه مشکل جدی تری مانند سرطان باشد.

روش های تشخیص کیست بارتولن

 برای تشخیص کیست بارتولین، پزشک ممکن است موارد ذیل را بررسی کند:

  • بررسی سوابق پزشکی بیمار
  • معاینه لگنی
  • نمونه گرفتن از ترشحات واژن یا دهانه رحم برای آزمایش عفونت مقاربتی
  • اگر بیمار یائسه یا بالای ۴۰ سال دارد، آزمایش بیوپسی برای بررسی سلول های سرطانی تجویز می شود.

توجه داشته باشید که احتمال سرطانی شدن کیست های بارتولین به ندرت اتفاق می‌افتد. با این حال سرطانی شدن این غدد در زنان بالای ۶۰ سال مشاهده می شود، در چنین شرایطی آزمایشات تکمیلی و درمان هایی از جمله جراحی توسط پزشک انجام می شود.

آیا کیست بارتولین مسری است؟

یکی از سوالات متداول بیماران این است که آیا عفونت ناشی از کیست بارتولن مسری است؟ آیا رابطه جنسی سبب انتقال عفونت می شود؟ بهتر است بدانید اکثر این کیست‌ها عفونی نمی‌شوند و در طول رابطه جنسی و تماس پوست منتقل نخواهد شد. با این حال، عفونت‌های مقاربتی می‌توانند از علل ابتلا به کیست بارتولن باشند و در این صورت بیماری های آمیزشی مسری خواهند بود.

درمان کیست بارتولین چیست؟

 درمان کیست بارتولین به علائم آن بستگی دارد. اگر کیست کوچک، بدون درد و عفونی به نظر نمی رسد، ممکن است نیازی به درمان نداشته باشد. اگر علائم ادامه یابد یا کیست رشد کند، ممکن است دچار آبسه (عفونت) شوید. در موارد شدید، آبسه ممکن است نیاز به تخلیه جراحی داشته باشد.

 گزینه های درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

نشستن در وان پر از آب: چند بار در روز به مدت چند روز در یک وان با ۳ تا ۴ اینچ آب گرم بنشینید. این امر می تواند باعث بهبودی وضعیت شما شود. همچنین می تواند به تخلیه کیست عفونی به خودی خود کمک کند.

 داروهای مسکن بدون نسخه: برای تسکین درد و ناراحتی طبق دستور پزشک مسکن مصرف کنید.

آنتی بیوتیک ها: اگر کیست شما عفونی شود یا آزمایشات نشان دهد که عفونت مقاربتی دارید، پزشک ممکن است آنتی بیوتیک تجویز کند.

 تخلیه مایع کیست: اگر کیست شما بزرگ و عفونی است، ممکن است جراحی برای تخلیه مایع انجام شود. یک لوله کوچک به نام کاتتر در کیست قرار داده می شود. کاتتر معمولاً برای چند هفته در جای خود باقی می‌ماند تا تخلیه کامل شود.

 برداشتن غده بارتولن: در موارد بسیار نادری که درمان مؤثر نیست، پزشک ممکن است غدد بارتولن را با جراحی خارج کند.

 

عارضه کیست بارتولن چقدر طول می کشد؟

 مدت زمان ابتلا به عارضه کیست بارتولن بسته به اندازه آن و در صورت عفونی شدن آن متفاوت است. به طور معمول، کیست ها در عرض چند هفته به طور کامل برطرف می شوند. هنگامی که کیست مورد بررسی قرار گرفت، پزشک می تواند تخمین بزند که این علائم چقدر طول می کشد.

جلوگیری از ابتلا به کیست بارتولن

 هیچ راهی برای پیشگیری از ابتلا به کیست بارتولن وجود ندارد. با این حال، رابطه جنسی ایمن تر، به ویژه استفاده از کاندوم و رعایت بهداشت فردی ممکن است به جلوگیری از عفونت کیست و تشکیل آبسه کمک کند.

توصیه پایانی

توجه داشته باشید که کیست بارتولن می تواند در اثر عفونت های باکتریایی یا عفونت های مقاربتی مانند سوزاک و کلامیدیا ایجاد شود. به همین علت توصیه می شود بهداشت فردی را رعایت کرده و از روابط جنسی پر خطر و غیر ایمن خودداری کنید.

درمان کیست بارتولن، به اندازه کیست، میزان درد و اینکه آیا کیست عفونی شده است یا خیر، بستگی دارد. گاهی اوقات درمان خانگی تنها درمانی است که نیاز دارید. در موارد دیگر، تخلیه کیست بارتولن با جراحی ضروری است. اگر عفونت رخ دهد، آنتی بیوتیک ها ممکن است برای درمان کیست بارتولن عفونی مفید باشند. از آنجایی که ممکن است کیست بارتولن یا آبسه عود کند و مجددا نیاز به درمان داشته باشد، بهتر است درمان توسط متخصص زنان و زایمان انجام شود.

دکتر فاطمه فیروزی

دکتر فاطمه فیروزی

دکتر فاطمه فیروزی متخصص زنان، زایمان و نازایی و دارای بورد تخصصی هستند، ایشان دکترای پزشکی عمومی خود را در دانشگاه تهران نیز گذرانده اند. دوره تخصصی ایشان در دانشگاه علوم پزشکی ایران و دوره های فلوشیپ لاپاروسکوپی زنان از ایران و سوییس می باشد، همچنین دوره های لیزر پزشکی از انجمن لیزر روسیه و المان و دوره اموزشی سونوگرافی زنان و سونوهیستروگرافی را گذرانده اند.
برچسب ها:
مقالات مرتبط
۰ دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *